województwo wielkopolskie

Ród Szczawnickich z zamku w Besiekierach, który był również właścicielem Borysławic, miał córkę, która wbrew woli rodziców nie chciała wychodzić za mąż za przestawionych jej kandydatów. Za karę krnąbrną dziewczynę przeniesiono do Borysławic i zamknięto w zamkowej wieży, by spokorniała. Tam próbował ją uratować jej kochanek. Poprzez przekupionego strażnika przekazał jej linę, na której miała spuścić się na dół. Jednak dziewczyna źle umocowała sznur i podczas ucieczki spadła, ginąc na miejscu.

W 1761 roku w miejscu zwanym “Kuś” w pobliżu Gorzuchowa spalono na stosie dziesięć kobiet, w tym dwójkę dzieci. Były to tak zwane “zielarki”, które oskarżono o czary i obcowanie z diabłem. Wiele sądów nie chciało zająć się sprawą, ale w końcu oskarżycielom - właścicielom Gorzuchowa - udało się przekonać sąd w niedalekim Kiszkowie. Tam wzięto kobiety na tortury i do wszystkiego się przyznały.

W Warcie w pobliżu Łukowa żył pewien demon, który miał w zwyczaju niszczyć pola okolicznych chłopów.

Na początku XX wieku leśniczym w lasach w pobliżu Skorzęcina był Paul Redlich. Był on bardzo dobry w swym fachu, dbał o las i pozostały po nim liczne dąbrowy i bukowiny. Nasadził także nieznane w regionie daglezje.

Dwór w Bąblinie był w XIX wieku prawdziwą oazą polskości w pruskim zaborze. Właścicielami jego była rodzina Dobrzyckich. Jeden z członków dalszej rodziny, Mikołaj, bohater powstania listopadowego, przebywał w majątku w 1848 roku, kiedy wybuchło powstanie. Doświadczony wojak dołączył do walk, ale poległ podczas nieudanego ataku na Oborniki. Jego ciało prusacy wrzucili do rzeki, którą słynęło aż do Bąblina, gdzie wyłowiono je i pochowano pod obeliskiem w parku dworskim.

Pewna dziewczyna mieszkająca w okolicach Jeziora Starskiego lubiła przesiadywać nad jego brzegiem w tylko sobie znanych miejscach. Przebywała tam godzinami, zamyślona i pogrążona w marzeniach. Pewnego dnia poczuła, że woda jeziora zaprasza ją do siebie. Bez zastanowienia podążyła za odczuciem, ale nie utonęła, tylko zmieniła się w wodnicę, która żyje w wodach jeziora do dziś.

Trzej bracia - Lech, Czech i Rus - wybrali się kiedyś na polowanie. W pewnym momencie dostrzegli stado łosi w puszczy. Ruszyli za nimi, w szczególności mając na oku rosłego byka - przewodnika stada. Gdy w końcu udało im się oddzielić go od reszty, puścili się za nim w pogoń. Zwierzę uciekało jednak szybko i dopiero po wielu milach dopadli go na polanie, na środku której rosło kilka dębów. Łoś, widząc że jest otoczony, pochylił łeb uzbrojony w okazałe rogi i przygotował się do walki.

Gdy wybuchła epidenia cholery, wszyscy zaczęli padać jak muchy, również mieszkańcy Chojna. Biedny czy bogaci, wszyscy szukali sposobu by oszukać chorobę. Pewne trzy panny, siostry, już zaręczone i gotowe do zamążpójścia, nie zamierzały czekać aż zabierze je choroba. Uradziły, że uciekną do boru. Zrobiły to nocą, by nikt nie poszedł za nimi.

Pielgrzym jeden pobożny, będąc w Częstochowie obaczył ten Cudowny Krucyfiks w tle klasztoru Ojców Paulinów, przed którym przyklęknąwszy serdecznie się modlił, aby go zdrowo do domu zaprowadził. Od tego Krucyfiksu usłyszał te słowa: BIEŻ ZDROWO ! Do domu swego, ale mnie weź z sobą (…) Zaraz tedy pełen radości pielgrzym zdjął ze ściany ten Krucyfiks i szedł w drogę. (…) Strudzony daleką podróżą nad strugą idącą do Biezdrowa ku Zakrzewu (nieistniejąca dziś osada położona w pobliżu Wartosławia), tam nad nią smacznie zasnął. Wtem Krucyfiks w wodę się zsunął i ukrył przed pielgrzymem, który ocknąwszy się ze snu wielce stroskany, że mu skarb nieoszacowany z oczu zniknął, poszedł lamentując w swą drogę. Wtem dziewka z urodzenia niewidoma, z Zakrzewa idąc po wodę do rzeczki na ten czas obficie wylanej, gdy czerpać wodę poczęła, żadną miarą nie mogła nabrać i gdy ręką macać poczęła wodę, prysnęła na oczy jej, gdzie zaraz przejrzała i głos usłyszała: BIEŻ ZDROWO! Dziewczyna, odebrawszy tak wielką w widzeniu łaskę i obaczywszy Krucyfiks promieńmi otoczony, z wielką radością do domu pobiegła i opowiedziała rzecz, jaka się stała. Ludzie dali znać do wsi teraz zwanej Biezdrowo, przedtem inaczej zwanej, w której był kościół drewniany Świętemu Krzyżowi i Mikołajowi poświęcony. Zaraz tedy kapłan z procesją i gromadą niemałą przyprowadzili do wymienionego kościoła dziwny Krucyfiks, który wkrótce dla większego poszanowania przenieśli parafianie z duchowieństwem do Wronek, ale jak to wielu ludzi starych świadczyło, że aż trzy razy na to miejsce do Biezdrowa powracał cudownym sposobem. Po cudownym uzdrowieniu niewidomej dziewczyny dzięki Krucyfiksowi zaczęli się gromadzić liczni ludzie z Biezdrowa i okolic, którzy się tym zjawiskiem zainteresowali, aby podczas nabożeństw i modlitw wypraszać łaski dla siebie i dla najbliższych.

Dawniej każdego roku na wiosnę leniwie zwykle płynąca Warta gwałtownie wzbierała, wylewając na okoliczne łąki. Był to przyczynek do zmartwienia dla dorosłych oraz sposób na zabawę dla dzieci, dla których zawsze była to jakaś odmiana. Właśnie taka dwójka dzieci, wypadająca bydło nad rzeką, spostrzegła dziwny kształt w falach rzeki. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie dziwne światło, które raz na jakiś czas błyskało z przedmiotu.

Pewnego razu w dwóch mieszkających w Brodach rodzinach urodzili się dwaj chłopcy. Naturalnie więc stali się dla siebie partnerami najpierw dziecinnych, a potem młodzieńczych zabaw. Dopiero gdy dorośli, ich drogi po raz pierwszy się rozeszły. Jeden z nich bowiem zszedł na drogę występku, prowadząc przy tym hulaszczy tryb życia. Jednak wkrótce i drugi z młodzieńców dołączył do niego i razem wiedli niecne życie. Wkrótce potem obaj dołączyli do wolnomularstwa, przez co odwróciła się od nich już całkiem wiejska społeczność.

W wodach Jeziora Rogoźno żyła piękna nimfa. Odziana w powłóczyste szaty, wynurzała się z wód jeziora, gdy zbliżali się do niego spragnieni ochłody młodzieńcy. Wabiła ich swoim wdziękiem, kruczoczarnymi włosami i pięknym wiankiem na głowie. Nieszczęśnik, który poddał się jej powabom, ginął na zawsze w wodach jeziora.

Przed wielu laty przed Bożym Ciałem sierota z Wyskoci, Kasia, dekorowała kościół na święto. W pewnym momencie organista i ksiądz usłyszeli krzyk. Okazało się, że pod biedną dziewczyną złamała się drabina i spadła z wysokości. Przeżyła, ale po wypadku pozostał jej szpecący ją garb, który sprawiał, że żaden chłopiec się nią nie interesował.

Trzej bracia-książęta – Lech, Czech oraz Rus – wędrowali na czele swojej drużyny przez rozległe bory dzisiejszej Wielkopolski. Razu pewnego ich oczom ukazała się kraina o nieprzeciętnej urodzie. Długo stali na wzgórzu, wpatrując się w mieniące się wody, szumiące zielone korony drzew, lasy obfitujące w zwierzynę. W pewnej chwili w pobliżu wzbił się w powietrze olbrzymi ptak — orzeł o charakterystycznym białym upierzeniu.

Dawno temu w pobliżu dzisiejszych Wronek stał warowny zamek, na którym mieszkał stary rycerz wraz z piękną córką. Wpadła ona w oko jego sąsiadowi, również rycerzowi. Jednak ojciec nie chciał oddać swojej ukochanej córki w ręce człowieka, o którym wiedział, że jest porywczy i niegodziwy.

W 1812 roku pobita armia Napoleona wracała spod Moskwy przez Polskę, również przez lasy okolic Lidzbarka. Pewien ranny oficer utracił podczas tej przeprawy zbyt dużo sił i krwi, na jednym z rozdroży zmarł. Inni żołnierze pochowali go w tym miejscu, a na drzewie obok tego miejsca umieścili obrazek Marii Magdaleny znaleziony w kieszeni oficera.

Przed wielu laty w Czerwonej Wsi (wówczas jeszcze zwanej Czerwonym Kościołem) stał zamek. Pan na nim był wielkim miłośnikiem polowań. Potrafił wybierać się na nie każdego dnia, łącznie ze świętami, zmuszając całą swoją świtę do uczestnictwa w swojej rozrywce, zamiast udziału w nabożeństwach. Miał on również swój zwyczaj, że po powrocie z polowania rzucał resztki chleba pomiędzy ludzi a psy. Jeśli psy pochwyciły okruchy pierwsze, nakazywał za karę wychłostać ludzi. Jeśli odwrotnie, to na psy spadały razy.

Chojanie tedy od jakiegoś Niemca dostali czy kupili kota, którego to zwierzęcia przedtem nigdy jeszcze nie widzieli. Przywiódłszy go do domu, nie wiedzieli co mu mają dać żreć; wrócili się tedy do Niemca z zapytaniem: “coby kot żerał?”. Niemiec, nie rozumiejąc po polsku, pyta się ich: “was?”

Pewnego razu mieszkańcy Chojna zwrócili się do swojego skąpego kasztelana o pozwolenia na wyrąb ścieżki przez las. Tłumaczyli to tym, że przez gęste listowie nie mogą się przedrzeć wraz z drabiną, potrzebną by wybrać miód z barci, a jego część oddać kasztelanowi jako daninę. Kasztelan zgodził się, by wyrąbali sobie ścieżkę na szerokość drabiny, wspaniałomyślnie zezwolił też, by ściętych drzew użyli do budowy i remontu domów we wsi.

Według legendy niegdyś w pobliżu Bąblina żył stwór o głowie lwa. Żywił się on korą, obgryzaną z drzew. Podobno był to duch przestępcy-samobójcy, który powiesił się na pewnych drzewie pod wsią. Za karę za swoje przewinienia został przemieniony w takiego potwora, który miał obgryzać korę z drzewa, na którym skończył żywot, aż nie obgryzie całej. Jednak po jego śmierci drwale ścięli to drzewo, toteż stwór wył przeraźliwie, wiedząc że nie wykona zadania do końca i nie zazna spokoju.

Pewnego razu cieśla Jakub z Błażejewa wracał późno ze Śremu. Gdy był już blisko domu, na wzgórzu w swojej wsi, ujrzał dwa światła oraz dwie odziane w biel postaci, które wydawały się jakby w procesji obchodzić wzgórze dookoła. Miało to świadczyć o świętości tego miejsca. Wkrótce postawiono na tym wzgórzu drewniany kościół św. Jakuba, który stoi (po przebudowie) w tym miejscu do dziś.

Kiedy dawno temu zakończono odbudowywanie centrum Poznania po pożarze, na koniec robót postanowiono wyprawić wielką ucztę. Zaproszono na nią wielu dygnitarzy, a zaplanowana była z wielką pompą. Właśnie w trakcie niej planowano odsłonięcie nowego zegara na ratuszowej wieży. Była to konstrukcja wielce skomplikowana, pełna przekładni, ciężarków, dźwigni. Opowieści o niej rozbudzały wyobraźnię niejednego mieszkańca miasta.

Dawno temu, kiedy w Gnieźnie rządził Mieszko I, na południe od Poznania swoje ziemie miał ród Puszczyków. Na jego czele stał waleczny Luboń. Ród ten był bardzo wpływowy, a siostra Lubonia – Sława – była jedną z żon kniazia Mieszka.

Pewnego razu w grodzie żył pewien szlachcic wraz z piękną córką. Planował wydać ją za jednego z bogatych książąt. Dziewczyna jednak zakochała się w innym i zdecydowanie odmawiała wypełnienia woli ojca. Ten, by nieco ją zdyscyplinować, nakazał zamknąć ją w jednej z wolno stojących chat i zamurować okna oraz drzwi.

Pan Imci Babolicki, dziedzic Biezdrowa, na granicy swej skrzynię drewnianą wydłubaną na kształt koryta znalazł pełną monety srebrnej, za które pieniądze bazylikę tę zacną wymurował. Legenda głosi, że miejscowemu księdzu śnił się jednej nocy miejscowy hrabia — jego patron, który objeżdżał swoje posiadłości. Na jednym miejscu koń ugrzązł jedną nogą i zaznaczył przez to miejsce, gdzie leżał ukryty skarb. Także hrabia miał tej nocy ten sam sen. To się powtórzyło kilka razy. Wtedy nie dało mu to spokoju i pewnego dnia objechał swoje posiadłości. Na granicy Biezdrowa i Nowej Wsi koń ugrzązł głęboko jedną nogą. Przekopano to miejsce i znaleziono skrzynię wydrążoną z pnia dębowego zawierającą skarb, złoto i srebro. Dzięki temu w krótkim czasie za znalezione “pieniądze” wybudowano nowy do dziś istniejący kościół.

Dawno temu na wzgórzu niedaleko Drachowa żył trzygłowy smok. Była to przerażająca bestia, bezustannie porywająca chłopom bydło, a niekiedy niegardząca też ludzkim mięsem. Nieraz mieszkańcy okolicy prosili o pomoc, jednak ani miecz, ani czary zdawały się nie robić potworowi krzywdy.

Dawniej w miejscu, gdzie obecnie znajduje się studnia, leżała wieś. Wskutek położonej na niej klątwie jednak zapadła się pod ziemię. Pojawiło się w tym miejscu źródło, którego woda leczyła choroby oczu. Z czasem źródełko obudowano oraz obok wybudowano niewielką kaplicę. Poświęcono ją św. Marcinowi, ponieważ podobno w dzień tego świętego można usłyszeć dobywający się ze studni słaby dźwięk dzwoneczków.

Na wierzchołku Góry Świętojańskiej stał niegdyś kościół, który został spalony podczas potopu szwedzkiego. Od tej pory w każdy piątek ze szczytu wzgórza w stronę Noteci schodzi procesja, złożona ze zjawy księdza oraz dwóch ministrantów. Niosą oni monstrancję nad rzekę, gdzie odprawiają mszę dla zgromadzonych innych duchów z okolicy. Po wszystkim ruszają z powrotem na szczyt góry, gdzie rozpływają się w mroku.

Pewien parobek z Gościejewa szedł kiedyś wzdłuż rzeki Wełny, gdy nagle spostrzegł w jej wodach ogromną rybę. Gdy się nachylił, by przyjrzeć się stworzeniu, ta rozwarła paszczę, jak gdyby chciała połknąć człowieka. Przerażony chłop zaczął uciekać drogą w stronę Kaziopola, a ryba podążała jego śladem rzeką. Dopiero później dowiedział się, że jest to zaklęty duch innego parobka, który utopił się kłusując nocą na ryby.

W wodach Jeziora Rogoźno żyły dziewice wodne, zwane wodnicami. Pewnego dnia kobieta z Rogoźna udała się do lasu, by zebrać w nim nielegalnie drewna. Gdy objuczona wracała ścieżką wzdłuż jeziora, ujrzała wynurzającą się z niego postać. Była to wodnica. Kobieta, ujrzawszy ją, nie mogła się dalej ruszyć i dopiero gdy wyrzuciła skradzione drewno, mogła iść dalej. Jednak gdy wróciła do domu, zachorowała i wkrótce zmarła.

Pierwotnie wieś Junikowo zlokalizowana była bliżej centrum Poznania, niż dziś. Jej mieszkańcy znani byli z występności i hulaszczego trybu życia. Byli stałymi bywalcami karczm, wdawali się w bijatyki, nie dochowywali wierności. W końcu spotkała ich za to kara. Ziemia rozstąpiła się i pochłonęła wieś, a w jej miejscu powstał staw. Nową wieś założono dalej od Poznania, w dzisiejszej lokalizacji dzielnicy.

Na szczycie Góry Świętojańskiej stał kiedyś klasztor. Jednak przebywający w nim mnisi prowadzili rozwiązły tryb życia. Za karę za swoje występki w pewną noc świętojańską ich klasztor zapadł się razem z nimi pod ziemię. Od tej pory przechodząc nocą w okolicy można usłyszeć zniekształcone śpiewy oraz głuche bicie dzwonów.

Jeden ze sług państwa Korytkowskich, których pałac znajdował się w Grochowiskach, był pewnego dnia świadkiem, jak złodzieje planowali napad na majątek państwa. Poprosił więc swoich mocodawców by jako stróż mógł pilnować dworu przed rabusiami. Ci jednak okazali się sprytniejsi. Pojmali sługę-stróża, a następnie oślepili go, odcięli mu język i pozostawili w stercie gałęzi na śmierć.

Giovanni Battista di Quadro, architekt odpowiedzialny za renowację poznańskiego ratusza, kończył właśnie kolejny fragment fresku w głównej sali. Za temat obrał sobie cztery pory roku. Trzy z nich były już skończone, jednak Giovanni nie umiał znaleźć odpowiedniej muzy, by namalować wiosnę. Chodził po całym mieście i okolicy, szukając odpowiedniej dziewczyny, która stałaby się jego modelką. W końcu w lasach należących do kasztelana Andrzeja Górki ujrzał ją — prześliczną personifikację wiosny. Była to córka gajowego, a także — o czym architekt nie wiedział — wybranka świeżo upieczonego trębacza ratuszowego, Jaśka.