województwo małopolskie

W czasach kiedy zamek Lipowiec był więzieniem biskupim, trafił do jego lochów pewien Włoch — Francesco Stancaro. Był on protestantem, który przetłumaczył Biblię na polski i planował na swoje wierzenie nawracać mieszkańców. Nic więc dziwnego, że został przez władze kościelne uwięziony.

Zagadkowy gość i jego niezałatwione sprawy w Lipowcu

Przed wiekami mieszkańcy Górek (dziś Świątniki Górne) i Sieprawia toczyli ciągłe kłótnie o granicę pomiędzy ich ziemiami. Niesnaski sięgnęły aż uszu biskupa krakowskiego, Stanisława, który był właścicielem Górek. Wybrał on się wtedy w podróż, by rozstrzygnąć spór.

Urwany w połowie utwór

Kiedy król Wacław z Czech najechał polskie ziemie, książę Władysław, zwany ze względu na wzrost "Łokietkiem" musiał uchodzić z Krakowa. Uciekał na północ, w wąwozy pobliskich wzgórz, jednak pościg za nim był coraz bliżej.

Przez wiele lat zamkiem w Niedzicy był własnością rodu Horvath z Palocsy, zwanego potocznie Paloczymi. Z kresem ich panowania wiąże się następująca historia.

W czasach gdy Tatarzy najeżdżali Małopolskę, zamkiem w Niedzicy rządził pewien kasztelan, który niespecjalnie interesował się losem okolicznej ludności. Zamiast dać nękanym przez zagony ludziom schronienie za murami, wolał ucztować z innymi bogatymi panami, bowiem nie lubił obcych.

Pochodzący ze Śląska rycerz Kmita zakochany był bez pamięci w Olimpii, córce pana w Balicach - Seweryna Bonera. Ten jednak ani myślał oddawać córkę za młodzieńca. Przeszkodą (a może tylko pretekstem?) była religia, Kmita bowiem był katolikiem, a Bonerowie protestantami.

Podczas najazdu tatarskiego w rejonie dzisiejszej Godawicy zmarł jeden z pomniejszych tatarskich dowódców, zwany Bal-Balem. Imię to oznaczało w języku mongolskim "ojciec", toteż znano go również pod imieniem Baba.

Dawno temu zamek w Niedzicy został podarowany młodemu książęcemu małżeństwu - Brunhildzie i Bolesławowi. Zamieszkali tam świeżo po ślubie. Choć początkowo wspólne życie układało im się nieźle, szybko zaczęły się wkradać w nie zgrzyty. Brunhilda, przyzwyczajona do bogatego królewskiego dworu, nie mogła się odnaleźć w prowincjonalnej twierdzy. Wciąż nagabywała o to coraz bardziej poirytowanego męża, któremu życie w Niedzicy odpowiadało.

O żartownisiach, którzy uratowali miasto

Każdego roku w pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia w wielkiej sali w podziemiach Wawelu gromadzą się na naradę polscy królowie. Są tam wszyscy, od Piasta Kołodzieja do Stanisława Augusta. Zebranie otwiera Bolesław Chrobry równo z pierwszym biciem dzwonu "Zygmunt". Królowie omawiają losy Polski i, choć często mają powody do narzekań, wierzą w moc narodu.

Przestroga przed bratobójczą walką

Mezalians, lecznicze źródełko i nieudana interwencja piekielna

Dawno temu zamkiem w Niedzicy zajmował się stary strażnik, który miał piękną córkę - Agnieszkę. Wielu rycerzy, szczególnie z niedalekiego zamku w Czorsztynie, rzucało w jej stronę spojrzenia. Jednak ojciec strzegł jej zazdrośnie, bojąc się, że zostanie przez któregoś porwana. Zamykał ją na noce w wieży i pilnował, by nie oddalała się od fortecy.

Podczas najazdu mongolskiego w 1241 roku Tatarzy dotarli również pod klasztor norbertanek w Zwierzyńcu. Siostry zakonne już wcześniej w popłochu opuściły mury i uciekły do pobliskiego lasu. Najeźdźcy ruszyli za nimi w pogoń.

Kinga, córka węgierskiego króla Beli, od najmłodszych lat była obiecana księciu krakowskiemu Bolesławowi Wstydliwemu. Kiedy nadszedł czas jej zamążpójścia i wyjazdu do Polski, ojciec spytał ją co chce otrzymać w posagu. Dziewczyna jednak nie chciała klejnotów ani złota. Wymyśliła sobie, że chciałaby kopalnię soli, bo tego brakowało w Polsce, więc na pewno w ten sposób zyska przychylność swoich poddanych.

Kiedy w okolicach Olkusza zaczęto wydobywać srebro (które znalazło się tam pod ziemią podobno za sprawą pana Twardowskiego, ale to inna historia...), nie w smak było to lokalnym diabłom. Górnicy drążący kolejne sztolnie bardzo im hałasowali, a w dodatku niekiedy niebezpiecznie zbliżali się do piekielnych bram.

Naruszanie postu kończy się źle

Dawno temu na zboczach Kopcowej Góry w Lednicy znajdował się święty gaj oraz pogańska świątynia. Płonął w niej święty ogień, którego doglądała przez cały czas jedna kapłanka. Jej służba trwała rok. Podczas tego czasu nie mogła odejść od ognia, by prać lub się myć, toteż na wiosnę, kiedy służba dobiegała końca, wychodziła zwykle w podartym ubraniu i z okopconą twarzą.

Legendarny smok, którego kryjówką miała być jaskinia zwana Smoczą Jamą u podnóża wzgórza wawelskiego w Krakowie.

O pokucie za zabicie przyjaciela

Podróżując między Krakowem a Szczepanowem, biskup krakowski Stanisław przechodził przez wieś Bucze, gdzie często odpoczywał pod rozłożystą lipą.

Księżniczka Wanda objęła władzę w Krakowie i okolicach po swoim ojcu, kochanym przez lud księciu Kraku. Była władczynią dobrą i mądrą, a nadto piękną. Poświęcała się jednak swoim poddanym, nawet często stawała na czele armii broniącej granic. Nie miała więc czasu zajmować się awansami adoratorów.

O kobiecie podejrzewanej o czary i o jej końcu

Dawno temu, kiedy Rzeczpospolita sięgała od morza do morza, młody juhas w Tatrach wypasając swe owce zapuścił się nieco dalej niż zwykle, w nieznane sobie rejony gór. Dotarł aż do ścian Giewontu, gdzie na zboczu dostrzegł sporą szczelinę. Zaintrygowany postanowił zbadać jaskinię. Wspiął się zręcznie na zbocze i wszedł do środka.

Dawno temu w pewnym domu stojącym na Kazimierzu urządzono w piątek wesele. Wszyscy bawili się bardzo dobrze, mimo że słońce już zaszło i rozpoczął się czas szabatu, kiedy należało powstrzymać się od zabaw. Kilku okolicznych mieszkańców upominało weselników, na nic się to jednak nie zdało.