województwo lubelskie

Dawno temu w Sławatyczach żył człowiek, zwany Starym Brodaczem. Był to wędrowiec i wagabunda, tak też wyglądający - z długą brodą, kosturem, a gdy było zimno, w futrzanym kożuchu. Co roku po Bożym Narodzeniu odwiedzał on chłopskie chaty. Tam wysłuchiwał skarg mieszkańców w zamian za drobne datki, a następnie udawał się na pola za wsią, gdzie wykrzykiwał je w wichurę. W ten sposób troski przepadały bez śladu, a w domach mieszkańców wsi rozlegały się śmiechy i śpiewy.

Dawno temu przy brodzie na rzece Sopot stała karczma, własność obrotnego Żyda. Żył on z kupców, którzy tędy udawali się na targ w Józefowie. Żyd pozwalał im jeść i pić "na zeszyt", toteż nie żałowali sobie oni niczego. Dopiero w drodze do domu, kiedy już wracali z pieniędzmi, okazywało się że wszystko niemal muszą oddać w ramach regulowania rachunku.

W XVII wieku działał w Lublinie pewien dominikanin, ojciec Paweł Ruszel. Znany on był ze swojej pobożności i ascetycznego trybu życia. Pewnego razu jednak zachorował i wkrótce zmarł. W mieście zapanowała żałoba, bowiem wielu mieszkańców wspominało zakonnika jako dobrego człowieka.

Pewnego razu żyła na Roztoczu dziewczyna ogromnej urody. Wielu starało się o jej rękę, jednak ona niezłomnie kochała swojego jednego wybranka i odrzucała zaloty. Razu pewnego na wiejskiej zabawie pojawił się parobek równie urodziwy. I on starał się zyskać przychylność pięknej dziewczyny, jednak na nic się jego starania zdały. A był to diabeł, który przybrał taką postać.

Dobrymi chęciami jest piekiełko wybrukowane

O odrzuceniu, które nie tylko serce zamienia w kamień

Dawniej ziemia, na której obecnie znajdują się głazy Piekiełka, należała do pewnego starca. Był on trudnym sąsiadem, nigdy nie pomagał innym w potrzebie, a do tego czarodziejską jakąś mocą potrafił rozkazywać pogodzie. Często kiedy burze nadchodziły na wieś, pola innych chłopów były poniszczone, zaś jego włości nienaruszone. Śmiał się wtedy tylko z nieszczęścia innych.

Wiele lat temu dziewczyna z Nepli pokochała chłopaka z sąsiedztwa i oboje planowali brać ślub. Nie w smak było to rodzicom dziewczyny, którzy usiłowali ją od tego pomysłu odwieść. Na nic to się jednak zdało i wszystko było gotowe na wesele.

Pewnego razu późnym wieczorem szedł przez las pewien skrzypek. Gdy przechodził koło polany, na której dawniej stała karczma, zobaczył palące się ognisko i postaci, siedzące dokoła. Dostrzegł ogony, rogi i kopyta – nie miał więc wątpliwości, że to czarty zebrały się na zabawę.