powiat moniecki

Dawno temu w Krzywej stał dwór, w którym rządził bogaty szlachcic. Posiadał on liczne dobra oraz poważanie. Mimo bogatego stylu życia był osobą bardzo bogobojną.

Przy rynku w Knyszynie od dawien dawna stała cerkiew, przy niej zaś rosły potężne dęby. Były one często wykorzystywane przez mieszkańców jako miejsce do przywiązywania koni. Pewnego razu jeden z gospodarzy przyjechał do miasta późno w nocy. Kiedy przywiązywał konia do dębu, usłyszał głos, mówiący, żeby nigdy więcej już tu zwierząt nie uwiązywał.

Pewnego razu do czarnoksiężnika Twardowskiego przybył posłaniec króla Zygmunta Augusta z wiadomością, że król ma dla niego zadanie. Królowa bowiem zapadła na jakąś chorobę. Król wywiózł ją do Knyszyna, by puszczańskie powietrze wzmocniło ją. Lekarze jednak zalecili również kąpiele w czystym, nagrzanym od słońca jeziorze. A w pobliżu Knyszyna jeziora nie ma, jest tylko wartka i zimna rzeka. W związku z tym król zapytuje, czy nie mógłby Twardowski swoich diabłów wysłać, by wykopały takie jezioro dla królowej Barbary.

W kościele św. Jana Ewangelisty w Knyszynie, pod głównym ołtarzem, ma być ukryty wielki skarb. Jest on tam zdeponowany na wypadek, gdyby miasto miało być spalone lub zniszczone. Wówczas skarb zostanie użyty, by odbudować je jeszcze okazalszym i piękniejszym, niż obecnie.

Pewien chłop z okolic Moniek bardzo potrzebował pieniędzy. Takie sytuacje były lepem na diabły. Przybył więc wysłannik piekieł i do tego chłopa, proponując, że pożyczy mu tyle złota, ile się zmieści w piaście koła jego wozu, pod warunkiem że dług zostanie spłacony w ciągu roku. W przeciwnym razie diabeł miał zabrać duszę chłopa do piekła.

Pewnego razu w puszczy w okolicach Dolistowa polował król Kazimierz Jagiellończyk. Przeszkadzało mu w tym jednak ujadanie psów z pobliskiej wsi. Król uważał, że płoszą mu one zwierzynę. Nakazał więc, by całą osadę spalić.