gmina Lesko

W niespokojnych czasach najazdu węgierskiego na Podkarpacie, Jan Kmita – pan na zamku Sobień – musiał pilnie wyjechać do miasta. Podczas jego nieobecności zamek obległ i podpalił Maciej Korwin. W zamku znajdowała się żona Kmity, Anna. Została ona zabarykadowana przez płonące belki w swojej komnacie. Wiedząc, że zbliża się nieuchronnie śmierć, przywdziała czarne szaty i czekała.

Pewnego razu w lesie opodal Leska mieszkała matka z córką. Któregoś dnia matka zaniemogła, chwyciła ją gorączka i nie mogła wstać z łóżka. Poprosiła wtedy swoją córkę, by ta poszła zaczerpnąć wody z Sanu, by ulżyć jej pragnieniu. Córka poszła faktycznie po wodę, jednak w drodze powrotnej spotkała przystojnego młodzieńca, z którym wdała się w rozmowę, zapominając o rozchorowanej rodzicielce.

Mieszkańcy Leska wyróżniali się na tle innych ludzi w okolicy niezwykłą wręcz pobożnością. Oczywiście nie w smak było to miejscowemu diabłu, który uknuł plan by zniszczyć chrześcijaństwo w mieście. Pewnej nocy porwał z gór ogromny kamień z zamiarem zrzucenia go na wieżę leskiego kościoła i tym samym zniszczenie go. Jednak gdy tak leciał ze skałą w szponach, usłyszał pianie koguta. Myśląc, że to dzień go zaskakuje, upuścił kamień i czmychnął. Skała upadła w lesie, niedaleko miasta i stała się lokalną atrakcją turystyczną.

Kiedy Piotr z rodu Kmitów owdowiał, nie zamierzał pozostawać w stanie samotności zbyt długo. Udał się na Węgry, skąd przywiózł sobie nową młodą żonę imieniem Margarita, którą wykupił od ojca za pokaźną sumę. Różnica wieku w związku była jednak duża i, mimo wystawnego życia, Magarita nie była w tym układzie szczęśliwa.

Na zamku w Lesku dziedziczką była piękna Olga. Wszyscy młodzieńcy w okolicy wzdychali do niej, jednak ona nie odpowiadała na ich awanse. Wśród niepocieszonych był również pewien młodzieniec, który był synem czarownicy. Pewnego razu opowiedział o swoich sercowych zawodach matce, która postanowiła temu zaradzić.

W XIX wieku, kiedy gospodarzem na zamku w Lesku był zubożały szlachcic Xawery Krasicki, znalazł on pewnego dnia nieznane wcześniej przejście do lochów. Zaintrygowany pragnął sprawdzić, co się kryje za nim, jednak okazał się zbyt gruby, by się przecisnąć.